kunst in mozambique 2
> 1
Van
het Nationaal Museum voor Volkskunst naar MUSART
MUSART, het Nationaal Kunstmuseum, opgericht in 1989 en gelegen in Maputo, herneemt en versterkt de doelstellingen van het vroegere Nationaal Museum voor Volkskunst, namelijk de nationale Mozambikaanse identiteit promoten door de artistieke productie van het volk in het voetlicht te plaatsen. We moeten deze keuze zien in het licht van de toen heersende mobilisatieperiode waarin kunst werd beschouwd als een ideologisch wapen.
Publieke kunst werd algemene regel en vond zijn uitdrukking in monumentale muurschilderingen die vaak spontaan, soms op bestelling, tot stand kwamen en waaraan gerenommeerde kunstenaars meewerkten. Zo hebben in die periode Malangatane, Chissoro en Mankeu de muren van openbare gebouwen letterlijk in de verf gezet. De kunstenaars werden uitgenodigd zich te verenigen in een 'organisatorisch centrum voor plastische kunsten'. Kunststudenten werden opgenomen in het Centrum voor Culturele Studies (de latere School voor Visuele Kunsten) om opgeleid te worden tot polyvalente socio-culturele animatoren.
De economische noodwendigheden en de revolutionaire objectieven van de Volksrepubliek Mozambique bepaalden toen in sterke mate de sociale status van de kunstenaars. Tegelijk werd naast deze militante kunst ook het artisanaat gevaloriseerd als volkse kunstuitdrukkingsvorm. Naast de wereldberoemde Makonde-beeldhouwkunst uit het uiterste noorden van het land, werd ook in de streek van Nampula een zeer gesmaakt houtsnijwerk in zeer donker hout (pau preto) geproduceerd. In het zuiden treffen we dan weer de 'Psikhelekhedanas' aan, felgekleurde figuurtjes gesneden in zacht hout die meestal gestileerde dieren voorstellen, of ook wel klein keukengerief. Daarnaast is er ook een overvloedige productie van batiks.
Het Nationaal Museum voor Volkskunst wilde deze productie, vooral dan de Makonde-sculptuur en die uit de streek van Nampula, op de voorgrond plaatsen. Bekende beeldhouwers als Chissano en schilders als Mankeu en Cossa ontmoetten elkaar in de Nucleo de Arte. In 1976 begon dit groepje kunstenaars zich te bezinnen over de museale functie. Moest het Nationaal Museum voor Volkskunst zich enkel bezighouden met de huidige nationale kunstproductie of moest het ook de Portugese erfenis in rekening brengen? Vanuit de bezorgdheid om de volledige Mozambikaanse culturele diversiteit onder het oog te brengen en de vakkundige conservatie van de kunstwerken te verzekeren die tot 1975 in de verschillende koloniale musea bewaard werden, werd er besloten om het Nationaal Museum voor Volkskunst om te vormen tot het Nationaal Kunstmuseum (MUSART). Dit museum kreeg de rol toebedeeld om in te staan voor permanente educatie en voor de conservatie van het culturele patrimonium. Er is een doorlopende tentoonstelling van plastische kunsten en verschillende kunstzinnige projecten - tijdelijke tentoonstellingen - genieten er de steun van internationale private en publieke instellingen.
In 1988 ontwikkelde het MUSART zijn eerste initiatief met de tentoonstelling 'Novos rumos', gewijd aan hedendaagse Makonde-kunst, die het jaar daarna werd opgenomen in de prestigieuze tentoonstelling 'Makonde-kunst, traditie en moderniteit' in Parijs. Het museum legt zijn prioriteiten in de hedendaagse Mozambikaanse kunstuitingen, en bewaart de pedagogische en museologische ontginning van het koloniale Portugese patrimonium in zijn bezit voor later tijden.
http://www.natmus.cul.na/samp/mozambique/moz3.htm
een kunst-laboratorium : School voor Visuele Kunsten
L'Escola de Artes Visuais is de oudste onderwijsinstelling voor plastische kunsten in Maputo. Ze was ondergebracht in de oude Chinese School en vormde de postkoloniale voortzetting van de School voor Industriële Kunsten. Oorspronkelijk was het een multidisciplinair vormingscentrum voor animatoren - het Centrum voor Culturele Studies. Vervolgens oriënteerde de school zich in de richting van de toegepaste kunsten: decoratieve en publicitaire kunsten. Vanaf de onafhankelijkheid groeide deze instelling uit tot een dynamische interculturele ontmoetingsplaats waar de ontwikkelingswerkers uit de hele wereld van gedachten wisselden. De Mozambikaanse kunstenaars en professoren vervingen geleidelijk het kader, genietend van de medewerking en het onderwijs van internationaal gerenommeerde kunstenaars, onder andere de Cubaan Ulises Gómez Oviedo. Op de School voor Visuele Kunsten werden talrijke thans bekende Mozambikaanse kunstenaars gevormd: Gilberto Cossa, die directeur was van het Kunstmuseum van Maputo, en Fernando Rosa da Silva Mudanisse, de huidige voorzitter van de Nucléo de Arte.
fotos :
1, 2, 4 - "do Rovuma ao Maputo", presidentiele paleis, Maputo,
collectieve werkt. uit "imagens de uma revolução",
de Albie Sachs, Partido Frelimo.
2.
kunstenaars te Maputo, 1975 - uit "Frelimo, terceiro Congresso",
éd.Institut Nacional du Livro e du Disco, 1978