Kunst speelt een essentiële rol in de ontwikkeling. Enerzijds omdat de artiesten de culturele ambassadeurs zijn van het land, dat zij op hun eigen manier promoten. Anderzijds omdat deze intense artistieke productie een factor van dynamiek en van economische welvaart is, vooral voor de ambachtslui en de kleine ondernemingen: coöperatieve verenigingen van beeldhouwers, decorateurs, grafici, galeriehouders enz. Deze tentoonstelling wordt zo geïntegreerd in "De Week van de Internationale Solidariteit", een initiatief gesteund door de Stad Brussel. De contacten tussen Noord en Zuid beperken zich niet tot handel of humanitaire hulp, zij omvatten ook een interculturele ontmoeting en artistieke verspreiding van de kunst.
Kunst, een open venster op Mozambique
Toen de ‘Amigos de Moçambique’ mij vroegen om in te staan voor de artistieke leiding van deze tentoonstelling, heb ik niet lang moeten nadenken vooraleer dit aanbod te aanvaarden. Ik ben namelijk een goede vriend van Mozambique - hoe kan dat ook anders na een verblijf van vijf jaar in dit paradijselijke land - en zo mogelijk nog een betere vriend van de Mozambikaanse kunst. Als kunstpromotor is mij de eer te beurt gevallen om nauw te kunnen samenwerken met een groot deel van de hier tentoongestelde kunstenaars. Enkelen onder hen zijn snel veel meer geworden dan zomaar een zakelijke relatie.
Zo maakt het me zeer gelukkig om in een Zandamela, een Ndlozy of een Norberto vrienden voor het leven gevonden te hebben, mensen die duidelijk op de zelfde golflengte zitten, verwante zielen. En het is juist deze typisch Mozambikaanse zielsgesteldheid, deze eigenzinnige visie op het plastische uitdrukkingsvermogen die maakt dat de hedendaagse Mozambikaanse kunst zo sterk verschilt van andere actuele Afrikaanse kunststromingen, die hier in Europa dikwijls beter bekend zijn en ook meer ingevoerd worden.
We staan hier ver van de ‘tribal art’ uit West-Afrika die zo gewaardeerd wordt vanwege zijn exotisme en zijn decoratieve waarde, ver van het picturaal cynisme uit Midden-Afrika die onze kritische intellectuelen fijntjes doet glimlachen, ver ook van de slaafse onderwerping van Zuid-Afrika aan de eisen van de hedendaagse kunstmarkt, die werk genereert dat makkelijk herkenbaar is voor onze kenners ter zake. Dat wil echter niet zeggen dat Mozambikaanse kunst het minder waard is om in onze contreien getoond, geproefd en gesmaakt te worden. Haar troeven situeren zich in een subtiele mengeling van een respectvol bewustzijn van de diepgravende wortels en een vaak ver doorgedreven beheersing van de meest actuele plastische uitdrukkingsvormen en -technieken.
Zij zet een venster wijd open met zicht op een volk dat de moderniteit met open armen verwelkomt, maar dan wel op zijn eigen voorwaarden. Op voorwaarde dat de traditionele solidariteit met de minstbedeelden niet verkwanseld wordt, op voorwaarde dat de schitterende natuurlijke rijkdom van het land niet geschaad wordt, op voorwaarde dat de zo recent en met zware offers veroverde vrede nooit meer in het gedrang komt.
Laat mij u uitnodigen om eens een blik te werpen door de vensters die de hier tentoongestelde werken zijn en zo een glimp van de unieke ziel van het Mozambikaanse volk te ontwaren.
Marc Haertjens
Miro, jonge vrouwen, Nucleo de Arte, Maputo
foto P. Deramaix
wat vindt u op deze website ?
een plaatsbeschrijving van de kunst in Mozambique, die toelaat de verschillende aspecten van de hedendaagse Mozambikaanse kunst te verkennen, een voorstelling van de actuele Mozambikaanse kunstenaars, de catalogus van de tentoonstelling, een blik op de vernissage (13 november)
Meer dan eenvoudigweg een uitstalraam van de tentoonstelling, wil deze website een startpunt zijn dat verder ontwikkeld en aangevuld zal worden in gelijke tred met de artistieke actualiteit van Mozambique. De huidige keuze aan kunstenaars zal in de toekomst aangevuld worden met andere grote namen, historische zowel als hedendaagse, uit de Mozambikaanse kunst